Sayaç, bir tag'in değerinden dönem tüketimi çıkarır: bu saat, bugün, bu hafta, bu ay, bu yıl ve bir öncekiler. Metrik, sayaçlardan formülle hesaplanan göstergedir (m³/ton, kWh/m³, kayıp yüzdesi). Su ayak izi, su verimliliği ve akış şeması bu ikisinin üstüne kuruludur. Sayfa: sol menüde Eklentiler › Sayaçlar ve Metrikler; her kurulumda görünür.
Üç kavram
| Kavram | Ne söyler |
|---|---|
| Sayaç | Bir tag'den dönem tüketimi: bugün kaç m³, bu ay kaç kWh. |
| Kategori | Sayacın ne ölçtüğü: su üretim / temin, su tüketim, atıksu / deşarj, elektrik tüketim… |
| Grup | Sayacın nerede olduğu: Fabrika 1 › Su temini. Metrikler ve su raporları sayaçları kategori ve grupla topluca seçer. |
Sayaç tipleri
| Tip | Ne zaman |
|---|---|
| Anlık oran | Tag anlık debi ya da güç veriyor; zamana göre toplanır (m³/h → m³, kW → kWh). |
| Cihazın kendi toplamı | Cihaz kendi endeksini veriyor; sıfırlanma ve taşma telafi edilir. |
| Farkları biriktir | Artan bir ham sayaç (darbe sayacı); ardışık farklar toplanır. |
| Açık / kapalı | "Çalışıyor" bilgisi; çalışma süresi toplanır. |
| Diğer sayaçların toplamı | Aynı serideki sayaçların toplamı. |
| Elle | Ölçüm yok; dönem değeri elle girilir (fatura, tahmin, laboratuvar). |
İlk sayacı ekleme
- Sayaç ekle'ye basın.
- Ad yazın (ör. Kuyu 1). Kod addan kendiliğinden üretilir (Kuyu1); sayacın çıkış tag'i
_Counters.Kuyu1olur. - Tip'i seçin. Anlık debi ya da güç ölçüyorsanız Hazır dönüşüm listesinden giriş biriminize uyanı seçin (ör. m³/h → m³, L/s → m³); çarpan, bölen, zaman tabanı ve birim kendiliğinden dolar.
- Kategori ve Grup seçin (ör. Su üretim / temin, Fabrika 1 › Su temini). Yeni grup aynı listeden oluşturulur.
- Giriş tag'ini yazın ya da tag ağacından seçin (ör. Saha.Kuyu1.Debi).
- Kaydet. Sayaç listede görünür; birkaç saniye içinde Bugün sütunu artmaya başlar.
Seri, kapı tag'i, süzgeçler, sıfırlanma ve taşma ayarları Gelişmiş ayarlar düğmesinin altındadır; çoğu sayaçta dokunmak gerekmez.
Elle sayaç
Ölçülmeyen kalemler (şebeke faturası, tahmin, laboratuvar) için tipi Elle olan sayaç ekleyin. Sonra sayaca tıklayın, Dönem değeri gir'e basın, dönemi seçip değeri yazın. Elle sayaçlar çoğunlukla aylık doldurulur.
Verinin güvenilirliği
| Durum | Ne olur |
|---|---|
| Veri boşluğu | Haberleşme kesilirse aradaki tüketim tahmin edilir ve tahmini pay olarak ayrı tutulur; raporda uyarı simgesiyle görünür. |
| Sıfırlanma / taşma | Cihaz endeksi düşerse ya da kapasitesine ulaşıp başa dönerse tüketim kaybolmaz; olay günlüğe yazılır. İstenirse sayaç durur ve operatör kararını bekler. |
| Ani sıçrama | Fiziksel olarak mümkün olmayan artışlar (en yüksek hız sınırı) ayıklanır. |
| Elle düzeltme | Bir dönemin değeri düzeltilebilir; düzeltme ölçülen değerden ayrı saklanır, kimin ne zaman yaptığı kayıtlıdır. |
| Sayaç değişimi | Cihaz değiştiğinde eski son endeks ve yeni ilk endeks girilir; toplam kesintisiz devam eder. |
Kategoriler ve gruplar
Adlar tek yerden yönetilir: sayaç listesinin üstündeki Kategoriler ve gruplar düğmesi.
- Hazır kategoriler (su üretim / temin, su tüketim, atıksu / deşarj, elektrik tüketim…) su raporlarında kullanılır; adları değiştirilemez ve silinemez.
- Özel kategori ekleyebilirsiniz (basınçlı hava, buhar, kimyasal…); yeniden adlandırılır, birleştirilir, silinir.
- Gruplar ağaçtır (en çok 8 düzey). Bir grubu seçen metrik alt gruplarını da sayar.
- Yeniden adlandırma ve silme iki adımlıdır: Devam neyin değişeceğini gösterir, Uygula yazar. Bir metriğin saydığı sayaçlar değişecekse pencere uyarır.
Metrikler
Metrik, sayaç ve tag değerlerinden hesaplanan göstergedir. Formülde girdiler {Ad} ile anılır:
{Su} / {Uretim} → m³ / ton
({Giren} - {Cikan}) / {Giren} * 100 → kayıp %
| Girdi | Ne verir |
|---|---|
| Tag | Bir tag'in şu anki değeri. |
| Tag kümesi | Birden çok tag'in şu anki toplamı, ortalaması, en küçüğü, en büyüğü ya da adedi (ör. Kuyular.*.Debi). |
| Sayaç | Tek sayaç ya da kategori / grup seçicisiyle birden çok sayaç. |
| Metrik | Başka bir metriğin aynı dönemdeki değeri. |
| Elle girdi | Dönemlik elle girilen değer: üretim miktarı, personel sayısı, laboratuvar sonucu, yağış. |
| Sabit | Sabit sayı (limit, dönüşüm katsayısı). |
Anlık metrik şu anki değerlerden, dönem metriği seçilen dönemin verisinden hesaplanır. Her sonuç bir kalite taşır:
| Kalite | Anlamı |
|---|---|
| iyi | Tüm girdiler ölçüldü. |
| tahmini | Tahmini pay ya da veri boşluğu içeriyor. |
| eksik | Bazı sayaçların o dönem verisi yok ya da tag kümesindeki bazı tag'ler değer vermiyor. |
| yok | Hesaplanamadı; nedeni yanında yazılır. |
Hazır formüller
Metrikler sekmesindeki Hazır formülden ekle düğmesi formül kütüphanesini açar: pompa verimi, hidrolik güç, basma yüksekliği, boru hızı, Hazen-Williams yük kaybı, su kaybı oranı, özgül enerji (kWh/m³), kişi başı tüketim, kapasite kullanımı, önceki döneme göre değişim… Formülü seçin, yalnız girdilerini bağlayın, Dene ile sonucu görün, kaydedin.
Kırılım: bu sayı nelerden oluştu?
Metrik dönem serisindeki bir satıra, su ayak izi tablosundaki bir sayıya ya da su verimliliği göstergesine tıklayın: formül, formüle giren değerler ve her sayacın katkısı açılır. O dönem kaydı olmayan sayaçlar "veri yok" görünür; sayının yanındaki "eksik" işaretinin nedeni budur.
Çıkış tag'leri
Her sayaç ve metrik değerini tag olarak da sunar; alarm tanımında, veri kaydında, SCADA ekranında ve Veri Köprüsü ajanında normal tag gibi kullanılır.
| Tag | Değer |
|---|---|
_Counters.<Kod> | Birikimli değer. |
_Counters.<Kod>.Hour / .Day / .Week / .Month / .Year | İçinde bulunulan dönemin tüketimi. |
_Counters.<Kod>.PrevHour … .PrevYear | Bir önceki dönemin tüketimi. |
_Metrics.<Kod> | Anlık metrikte şu anki değer; dönem metriğinde bugünün değeri. |
Aynı çıkışlar OPC UA sunucusunda _Counters ve _Metrics klasörleri altında yayınlanır. Raporlar ve dış sistemlere aktarım: Raporlar ve dışa aktarım.
MergenHub